Friday, October 31, 2014

Wangkongan Ucing, Manuk, Jeung Hayam






Ucing      : "Awas dihakan siah ku aing ....!"
Manuk     : "Teu sieun, wéééww ... :p ...."
Hayam     : (Ka Ucing) "Nanaonan éta téh, Ki Silah?! Turun andika ....!"





Wednesday, October 15, 2014

Ngasuh Budak



Dina hiji peuting, tegesna malem Jumaah, Jang Ihin jeung Nyi Uti keur ngasuh anakna--Si Radit, nu umurna karék nincak opat taun--di enggonna. Maranéhna aranteng nganteur kahayang budak kana rupa-rupa kaulinan. Tina kaulinan hiji kana kaulinan séjénna. Tina kaulinan itu kana kaulinan ieu. Kabéh dipecak, kabéh dipetakeun.  Éstu taya nu dicaram, sidik euweuh nu diulahkeun. Kituna téh munasabah, sabab éta budak téh anak maranéhna anu mimiti jeung karék hiji-hijina.

Peuting beuki ngarayap ngadeukeutan puncerna. Tapi éta budak can baé suda tanaga pikeun ulin, mangkaning wanci ngagayuh ka sareureuh kolot. Harita, sanggeus maén sapintrong, kakara éta budak reureuh heula sawatara jongjongan, kitu deui ogé kadua kolotna. Carapéeun tayohna mah--bati luluncatan. Tapi henteu sawatara lila kituna téh, satutas kacapéna karasa ngurangan, harita kadéngé sora éta budak ménta deui ulin, ngolo ka kolotna.

“Abah ... Ambu, urang ameng maung-peucang anu kamari didongéngkeun ku Enin, yu ...!” ceuk sora éta budak.

“Naha sanés ti tatadi atuh, Dit. Énjing deui wéh ... Ambu jeung Abah tos tunduh ayeuna mah, capé ... pan tatadi ogé tos ameng ucang anggé, congklak béklen, ucing sumput, malah sapintrong ogé pan atos. Maenya meni teu acan wareg ameng téh? Anggursi ayeuna mah geura bobo kaituh. Tos wengi,” témbal Nyi Uti ka anakna nu tétéla boga ngaran Radit.

“Atuh lah, Ambu, da teu acan tunduh ... Abah ogé teu acan tunduh pan, Bah?” témbal éta budak bari semu ngarenghik miharep digugu kahayangna.

“Gugu wéh, Ambu ... ngarah gancang saré kainyah,” ceuk bapana budak semu ngaharéwos.

“Nya sok atuh, Dit, ari panasaran mah .... Éh, naha geuning Radit bet nganggo kostum jangkrik?” tanya Nyi Uti ka anakna.

“Nya muhun atuh, Ambu, Radit mah nganggo kostum jangkrik, maenya nganggo kostum maung, pan anu janten maung sareng peucangna mah Abah sareng Ambu,” témbal budak bari mener-mener kostum jangkrik anu geus napel dina awakna.

“Oh, seug atuh ari kitu mah,” ceuk Nyi Uti bari rap rék maké kostum maung.

“Ihh ... lepat, Ambu. Éta mah dianggona ku Abah. Ambu mah ieu yeuh ... kostum peucang,” ceuk budak bari sor ngasongkeun kostum peucang ka indungna. Laju ngasongkeun kostum maung ka bapana.

***

Satutas eta dua kolot katilu anak darangdan saluyu jeung karater sewang-sewangan anu baris diperankeun, kaayaan kamar oge diropea.


Thursday, July 10, 2014

Ngaran Ilmiah Tutuwuhan nu aya di Tatar Sunda

Alpuket                                : Pasea americana
Angsana                               : Pterocarpus indicus
Asem                                    : Tamarindus indica
Babadotan                            : Ageratum conyzoides
Bageulis/Sintrong                : Crassocephalum crepidioides
Bako                                     : Nicotina tabacum
Bangkuong                           : Pachyrizus erosus
Bencoy                                 : Baccaurea racemosa
Beunying                              : Picus fistulosa
Bisero                                   : Ficus hispida
Bonteng                                : Cucumis sativus
Calingcing                            : Oxalis barrelieri
Campoléh                             : Pouteria campechiana
Cangcaratan                          : Nauclea subdica
Cantigi                                  : Vacinium varingiaefolium
Caringin                                : Ficus benjamina
Cécéndét                               : Physalis angulata
Cikur                                     : Kaemferia galanga
Dahu                                     : Dracontomelon dao
Dangdeur                              : Gossampinus heptaphylla
Eurih                                     : Imperata cylindrica
Gadog                                   : Bischopia javanica
Ganitri                                   : Elaeocarpus serratus
Gedang                                 : Caricia papaya
Génjér                                  : Limnocaris flava
Hajeli                                    : Coix lacryma-jobi
Hamirung                            : Ficus sp.
Handeuleum                       : Graptophylum pictum
Hangasa                               : Amomum dealbatum
Haréndong bulu                  : Mélastoma candidum
Honjé                                    : Étlingera elatior
Huni                                       : Antidesma bunius
Huru                                      : Machilus rimota
Huru dapung                      : Actinodaphne glomerata
Huru galitri                          : Machilus sp.
Jaat                                        : Psophocarpus tetragonoblus
Jagong                                  : Zea mays
Jahé                                       : Zingiber Officinale
Jambé                                   : Areca catechu
Jambu batu                          : Psidium guajava
Jamuju                                 : Podocarpus imbricatus
Jarak anak                           : Castanophis acuminatissus
Jati                                         : Tectona grandis
Jawérkotok                          : Coleus scutellarioides
Jéngkol                                 : Archidendron pauciflorum
Kacapiring                           : Gardenia augusta
Kadaka                                 : Asplenium nidus
Kananga                               : Canangium odorantum
Kelewih                                : Artocarpus camansi
Ki leuleueur                        : Passiflora foetida
Kibodas                                : Hamalium fomentasum
Kibugang                             : Clerodenaron calamitosum
Kidamar                               : Agathis dammara
Kiderewok                          : Grenia acuminata
Kihiang                                 : Albazia procera
Kijeruk                                  : Acronychyia pendunculata
Kikembang                         : Michelia velutina
Kiputri                                   : Podocarpus
Kisieur                                  : Xanthophylum laceatum
Kitambaga                           : Eugenia cupre
Kiwalen                                 : Ficus sp.
Konyal                                  : Passiflora flavicarva
Konyal bungur                      : Passiflora edulis
Kupa                                      : Syzygium polycephalum
Kuray                                    : Trema orientalo
Laja                                        : Alpinia galanga
Leunca                                  : Solanum nigrum
Leungsir                               : Pometia pinnata
Limus                                    : Mangifera foetida
Lontar                                   : Borassus flabellifer
Mahoni                                  : Switenia macrophylla king
Malati                                   : Jasminum
Manggu                               : Garnicia mangostana
Manglid                                : Magnolia blumei
Muncang                             : Aleurites moluccana
Namnam                             : Cynometra caulifflora
Nangka                                 : Artocarpus heterophyllus
Nilam                                    : Pogostemon cablin
Panéli                                    : Vanillam planifolia
Panglay                                  : Zingiber cassumunar roxb.
Paré                                       : Oryza sativa
Paria                                      : Momordica charantia
Pasang                                  : Quercus sp.
Patrakomala                         : Caesalpinia pulcherrima
Peundeuy                              : Parkia roxburghii
Peuteuy                                 : Parkia speciosa
Peuteuy sélong                      : Leucaena leucocephala
Picung                                   : Pangium endule
Pinanga                                  : Gasearia coriaceae
Pining                                    : Hornstedtiaalliaceae
Pongporang                           : Oroxylum indicum
Pulus                                     : Laportea stimulans
Pungpurutan                         : Urena lobata
Puring                                   : Codiaeum variegatum
Puspa                                    : Schima wallichi
Rasamala                             : Altingia excelsa Noronha
Rukem                                  : Flacourtia rukam
Saga                                       : Adenthera pavonina
Saga areuy                          : Abrus precatorius
Saladah bokor                   : Lactuna sativa
Salak                                      : Salacca zalacca
Salam                                    : Syzygium polyanthum
Saliara                                   : Lantana camara
Sambiloto                            : Andrographis paniculata
Sawo                                     : Manilkara zapota
Sembung                             : Blumea balsamifera
Séréh                                    : Cymbopogon citratus
Seureuh                               : Piper betle
Sirsak                                   : Annona muricata
Soklat                                 : Theobroma cacao
Surén                                  : Toona sureni
Suuk                                   : Arachys hypogaea
Suweg                                : Amorphophallus paeoniifolius
Takokak                              : Solanum torvum
Tangkil                               : Gnetum gnemon
Tarum                                 : Indigofera tinctoria
Teki                                    : Cyperus rotundus
Téspong                             : Oenanthe javanica
Teureup                              : Artocarpus integra
Waluh cina                          : Sechium endule
Waru                                  : Hibiscus tiliaceus
Wéra                                  : Hibiscus rosa-sinensis
Sempur                              : Dillenia indica
Jalantir                               : Erigeron sumatranensis
Juar                                    : Senna siamea
Kirinyuh                            : Chromolaena odorata
Kibeling                             : Strobilanthes crispa
Kawung                             : Arenga pinnata
Kalapa                               : Cocos nucifera
Kareumbi                           : Homalanthus populneus
Kiseurueh                         : Piper aduncum
Kadu                                 : Durio zibethinus
Kapol                                : Amomum compactum
Kasemek                           : Diospyros kaki
Kiray                                 : Metroxylon sagu
Konéng                             : Curcuma longa
Katuncar                           : Coriandrum sativum
Kiambit                            : Elaeocarpus geandiflorus
Kérsen                              : Muntingia calabura L.
Kaliandra                          : Calliandra calothyrsus
Kadongdong                     : Spondias dulcis
Kaliki                                : Ricinus communis
Duduitan                           : Drymoglossum pillosilloides